Një studim i ri në shkallë të gjerë ka nxjerrë në pah lidhjen mes mënyrës se si flemë dhe rrezikut për zhvillimin e një numri të madh sëmundjesh, duke treguar se rëndësi mund të ketë jo vetëm sa orë flemë, por edhe struktura dhe cilësia e gjumit.
Studimi, i publikuar më 17 shtator në revistën shkencore PLOS Medicine, përfshiu të dhënat e 95,559 pjesëmarrësve të UK Biobank. Studiuesit përdorën të dhëna të mbledhura nga pajisje të vendosura në kyçin e dorës për të analizuar kohëzgjatjen dhe fazat e gjumit, ndërsa pjesëmarrësit u ndoqën për një periudhë mesatare prej rreth nëntë vjetësh.
Rezultatet treguan se personat që flinin më pak se pesë orë në natë kishin profilin më të gjerë të rrezikut. Nga 41 lidhje statistikisht domethënëse mes kohëzgjatjes së gjumit dhe rrezikut më të lartë për sëmundje, 37 u regjistruan te grupi që flinte më pak se pesë orë, krahasuar me personat që flinin 6–8 orë.
Jo vetëm orët – rëndësi ka edhe mënyra se si flemë
Një prej rezultateve më interesante lidhet me fazën REM të gjumit. Kjo është faza e karakterizuar nga lëvizjet e shpejta të syve dhe lidhet ndër të tjera me ëndrrat dhe procese të ndryshme neurologjike.
Sipas studimit, kohëzgjatja më e madhe e gjumit REM u shoqërua me rrezik më të ulët për 83 sëmundje në 12 kategori të ndryshme. Mes tyre ishin insuficienca kardiake, fibrilacioni atrial, sëmundja ishemike e zemrës, demencat, Alzheimeri dhe parkinsonizmi.
Edhe gjumi i thellë rezultoi i rëndësishëm. Kohëzgjatja më e madhe e tij u lidh me rrezik më të ulët për shtatë sëmundje, përfshirë diabetin e tipit 2, depresionin madhor, apnenë e gjumit dhe sëmundjen e Parkinsonit.
Sa orë gjumë rezultuan më të favorshme?
Studiuesit analizuan lidhjen mes kohëzgjatjes së gjumit dhe 1,049 gjendjeve shëndetësore. Për 69 prej rezultateve ku u gjet një marrëdhënie jolineare, kohëzgjatja e gjumit e lidhur me rrezikun minimal ishte kryesisht brenda intervalit 6–8 orë në natë.
Për shembull, minimumi i vlerësuar i rrezikut ishte rreth 7.34 orë për diabetin e tipit 2, 7.53 orë për demencat dhe 7.10 orë për sëmundjen kronike të veshkave.
Megjithatë, autorët bëjnë një dallim të rëndësishëm: rezultatet tregojnë lidhje statistikore dhe jo domosdoshmërisht shkak-pasojë. Studimi ishte vëzhgues, prandaj nuk mund të provohet se gjumi i shkurtër shkakton drejtpërdrejt këto sëmundje apo se rritja e gjumit REM do t’i parandalojë ato.
Gjetjet megjithatë shtojnë prova të reja se gjumi nuk duhet vlerësuar vetëm nga numri total i orëve. Kohëzgjatja, rregullsia, ndërprerjet gjatë natës dhe fazat e ndryshme të gjumit mund të jenë të gjitha tregues të rëndësishëm të shëndetit afatgjatë.
