Temperaturat ekstreme që kanë përfshirë Francën kanë shkaktuar një rritje të konsiderueshme të vizitave në urgjencat spitalore. Sipas autoriteteve shëndetësore franceze, numri i thirrjeve për ndihmë mjekësore është rritur me 15–20%, ndërsa rastet e pacientëve me dehidrim, goditje nga të nxehtit dhe çrregullime të elektroliteve kanë arritur nivelet më të larta të viteve të fundit. Rreth 60% e pacientëve të shtruar janë mbi moshën 75-vjeçare.
Për shkak të situatës, autoritetet kanë aktivizuar planin kombëtar të emergjencës shëndetësore për të liruar shtretër spitalorë dhe për të përballuar fluksin e pacientëve. Mjekët paralajmërojnë se, nëse temperaturat e larta vazhdojnë, presioni mbi sistemin shëndetësor mund të rritet edhe më tej.
Temperaturat e larta të verës mund të paraqesin rrezik serioz për shëndetin, veçanërisht për të moshuarit, fëmijët, gratë shtatzëna dhe personat me sëmundje kronike. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) dhe Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) kanë publikuar një sërë rekomandimesh për të parandaluar dehidratimin, lodhjen nga vapa dhe goditjen nga të nxehtit.
Ekspertët këshillojnë që qytetarët të konsumojnë ujë rregullisht gjatë gjithë ditës, pa pritur të ndiejnë etje, pasi kjo është një shenjë se organizmi ka filluar të dehidratohet. Gjithashtu rekomandohet kufizimi i daljeve në ambient të hapur gjatë orëve më të nxehta të ditës, veçanërisht nga ora 11:00 deri në 17:00.
Sipas specialistëve, veshja e rrobave të lehta, me ngjyra të çelëta dhe prej materialeve që lejojnë ajrosjen e trupit, si dhe përdorimi i kapelës dhe syzeve të diellit, ndihmojnë në uljen e ndikimit të temperaturave të larta.
Për të mbajtur temperaturën e trupit nën kontroll, rekomandohet qëndrimi në ambiente të freskëta ose me ajër të kondicionuar, dushi me ujë të vakët ose të freskët dhe përdorimi i pecetave të lagura në qafë, fytyrë dhe kyçe.
Mjekët sugjerojnë gjithashtu konsumimin e vakteve të lehta, të pasura me fruta dhe perime, duke shmangur alkoolin, pijet me shumë sheqer dhe sasitë e mëdha të kafeinës, të cilat mund të favorizojnë humbjen e lëngjeve nga organizmi.
Aktiviteti fizik gjatë ditëve me temperatura të larta duhet të kufizohet ose të zhvillohet në orët e hershme të mëngjesit ose në mbrëmje. Personat që punojnë jashtë duhet të bëjnë pushime të shpeshta dhe të konsumojnë mjaftueshëm ujë.
Autoritetet shëndetësore paralajmërojnë se simptoma si djersitja e tepërt, marramendja, dobësia, dhimbja e kokës, të përzierat dhe ngërçet muskulore mund të jenë shenja të lodhjes nga vapa. Në rast se një person ka temperaturë shumë të lartë trupore, konfuzion, humb vetëdijen ose ndalon së djersituri, duhet të kërkohet menjëherë ndihmë mjekësore, pasi mund të bëhet fjalë për goditje nga vapa, një gjendje që rrezikon jetën.
Sipas OBSH-së dhe CDC-së, grupet më të rrezikuara nga temperaturat ekstreme janë personat mbi 65 vjeç, foshnjat dhe fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna, si dhe pacientët me sëmundje të zemrës, mushkërive ose veshkave. Ekspertët theksojnë se zbatimi i këtyre masave të thjeshta mund të ulë ndjeshëm rrezikun e komplikimeve gjatë valëve të të nxehtit.
Sipas rekomandimeve të fundit të World Health Organization dhe Centers for Disease Control and Prevention, mbrojtja nga vapa bazohet në disa masa të thjeshta, por shumë efektive.
1. Pini ujë rregullisht – mos prisni të keni etje
Etja është një shenjë që organizmi tashmë ka filluar të dehidratohet. Rekomandohet të pini ujë në intervale të rregullta gjatë ditës, edhe nëse nuk ndiheni të etur. Gjatë ditëve shumë të nxehta, shumica e të rriturve kanë nevojë për të paktën 2–3 litra lëngje në ditë, ndërsa nëse bëni aktivitet fizik ose punoni jashtë, nevojat janë edhe më të mëdha.
2. Shmangni daljet në orët më të nxehta
Nëse është e mundur, kufizoni aktivitetet jashtë ndërmjet orës 11:00 dhe 17:00, kur rrezatimi diellor dhe temperatura janë më të larta. Punët fizike preferohen herët në mëngjes ose në mbrëmje.
3. Vishuni lehtë
Zgjidhni rroba:
- me ngjyra të çelëta;
- të lirshme;
- prej pambuku ose materialeve që lejojnë ajrosjen e trupit.
Kapela me strehë dhe syzet e diellit ndihmojnë në uljen e ekspozimit ndaj rrezeve të diellit.
4. Freskoni trupin
- Bëni dush me ujë të vakët ose të freskët.
- Vendosni peceta të lagura në qafë, fytyrë dhe kyçe.
- Qëndroni në ambiente me ajër të kondicionuar ose në hije sa herë të jetë e mundur.
5. Ushqehuni lehtë
Kufizoni alkoolin, pijet me shumë sheqer dhe sasitë e mëdha të kafeinës, pasi mund të favorizojnë dehidratimin.
6. Kujdes me aktivitetin fizik
Nëse aktiviteti zgjat më shumë se 2 orë dhe djersitja është e madhe, mund të jenë të dobishme pijet me elektrolite për të zëvendësuar kripërat e humbura.
7. Njihni shenjat e rrezikut
Nëse personi bëhet konfuz, humb vetëdijen ose ka temperaturë shumë të lartë trupore, mund të jetë goditje nga vapa (heat stroke), një urgjencë mjekësore që kërkon ndihmë të menjëhershme.
8. Kush është më i rrezikuar?
Grupet me rrezik më të lartë janë:
- personat mbi 65 vjeç;
- foshnjat dhe fëmijët e vegjël;
- gratë shtatzëna;
- personat me sëmundje të zemrës, mushkërive ose veshkave;
- personat që punojnë ose ushtrohen për periudha të gjata në ambiente të nxehta.
Këto rekomandime bazohen në udhëzimet e përditësuara të OBSH-së dhe CDC-së dhe konsiderohen masat më efektive për të parandaluar dehidratimin, lodhjen nga vapa dhe goditjen nga vapa gjatë temperaturave ekstreme.
