Ethet e Nilit Perëndimor janë një sëmundje infektive e shkaktuar nga virusi i Nilit Perëndimor (West Nile Virus – WNV), i cili transmetohet te njerëzit kryesisht përmes pickimit të mushkonjave të infektuara.
Virusi u identifikua për herë të parë në vitin 1937 në rajonin West Nile të Ugandës, prej nga e ka marrë edhe emrin. Me kalimin e dekadave, ai është përhapur përtej Afrikës dhe sot raste të infeksionit regjistrohen edhe në Evropë, përfshirë vendet e Ballkanit.
Cilat janë simptomat?
Periudha nga infektimi deri në shfaqjen e simptomave mund të zgjasë disa ditë. Megjithatë, shumica e personave të infektuar nuk zhvillojnë fare simptoma.
Sipas të dhënave shëndetësore, rreth 80% e personave të infektuar mbeten asimptomatikë. Te personat që zhvillojnë simptoma, sëmundja zakonisht paraqitet me shenja të ngjashme me një infeksion viral.
Simptomat mund të përfshijnë:
- temperaturë;
- dhimbje koke;
- lodhje dhe dobësi të përgjithshme;
- dhimbje të muskujve dhe trupit;
- të përziera ose të vjella;
- humbje të oreksit;
- skuqje ose puçrra në lëkurë;
- zmadhim të nyjeve limfatike.
Në shumicën e rasteve simptomat janë të lehta dhe personi shërohet pa komplikime serioze.
Kur sëmundja bëhet e rrezikshme?
Në një përqindje të vogël të të infektuarve, virusi mund të prekë sistemin nervor qendror dhe të shkaktojë komplikime serioze, përfshirë meningjitin ose encefalitin.
Në format e rënda mund të shfaqen temperaturë e lartë, dhimbje e fortë e kokës, ngurtësim i qafës, çorientim, dobësi muskulore, dridhje, konvulsione, probleme me koordinimin dhe, në raste shumë të rënda, paralizë ose humbje e vetëdijes.
Rreziku për forma të rënda është më i lartë te personat e moshuar dhe te njerëzit me gjendje të caktuara shëndetësore ose sistem imunitar të dobësuar.
Shfaqja e temperaturës së lartë së bashku me simptoma neurologjike kërkon vlerësim të menjëhershëm mjekësor.
Si transmetohet virusi i Nilit Perëndimor?
Virusi transmetohet te njerëzit kryesisht përmes pickimit të mushkonjave të infektuara.
Zogjtë luajnë rol të rëndësishëm në ciklin natyror të virusit. Mushkonjat mund të infektohen pasi ushqehen me gjakun e zogjve që bartin virusin dhe më pas ta transmetojnë atë te njerëzit ose kafshët e tjera përmes pickimit.
Njerëzit dhe kuajt konsiderohen përgjithësisht bartës përfundimtarë të virusit dhe nuk luajnë rol të rëndësishëm në ciklin e zakonshëm të transmetimit.
Si mund të mbrohemi?
Meqenëse parandalimi lidhet kryesisht me shmangien e pickimit të mushkonjave, rekomandohet përdorimi i repelentëve kundër insekteve, veçanërisht gjatë qëndrimit jashtë.
Rekomandohet gjithashtu:
- veshja e rrobave që mbulojnë sa më shumë lëkurën;
- vendosja e rrjetave kundër mushkonjave në dyer dhe dritare;
- eliminimi i ujit të ndenjur në oborre, enë, goma, vazo dhe vende të tjera ku mund të shumohen mushkonjat;
- kujdes i shtuar gjatë periudhave dhe orëve kur aktiviteti i mushkonjave është më i madh.
Kontrolli i popullatës së mushkonjave dhe eliminimi i vendeve të shumimit të tyre janë ndër masat kryesore të shëndetit publik për kufizimin e transmetimit.
Sa zgjat sëmundja?
Në rastet e lehta, shumica e pacientëve shërohen, por kohëzgjatja e simptomave mund të ndryshojë nga një person te tjetri. Lodhja dhe dobësia mund të vazhdojnë edhe pas kalimit të fazës akute të sëmundjes.
Te pacientët që zhvillojnë forma neuroinvazive, si meningjiti ose encefaliti, rikuperimi mund të jetë dukshëm më i gjatë. Në disa raste mund të mbeten pasoja neurologjike afatgjata.
Aktualisht nuk ekziston një trajtim antiviral specifik rutinë për infeksionin me virusin e Nilit Perëndimor te njerëzit. Trajtimi është kryesisht mbështetës dhe, në rastet e rënda, mund të kërkohet hospitalizim.
Për këtë arsye, mbrojtja nga pickimi i mushkonjave dhe kontrolli i vatrave të shumimit të tyre mbeten ndër mënyrat më të rëndësishme për reduktimin e rrezikut të infektimit.
