Sëmundja kronike e veshkave (Chronic Kidney Disease – CKD) vazhdon të jetë një nga problemet më serioze shëndetësore në botë, ndërsa studimet dhe ekspertët paralajmërojnë se ajo mund të përparojë për vite me radhë pa shkaktuar simptoma të dukshme. Sipas të dhënave të fundit, një person mund të humbasë deri në 80% të funksionit të veshkave para se të shfaqen shenjat e para të sëmundjes.
Veshkat kanë rol jetik në organizëm: filtrojnë mbetjet nga gjaku, rregullojnë balancën e lëngjeve dhe mineraleve, ndihmojnë në kontrollin e tensionit të gjakut dhe kontribuojnë në prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut. Kur funksioni i tyre dëmtohet gradualisht, organizmi mund të mos japë sinjale paralajmëruese deri në fazat e avancuara të sëmundjes.
Një analizë e publikuar në British Journal of Nutrition, e bazuar në të dhënat e anketës kombëtare amerikane NHANES, tregoi se mungesa e ujit në organizëm lidhet me një prevalencë më të lartë të sëmundjes kronike të veshkave. Studiuesit vunë re një marrëdhënie të fortë mes deficitit të ujit dhe rrezikut për CKD, duke theksuar rëndësinë e hidratimit të rregullt si pjesë e një stili të shëndetshëm jetese. Megjithatë, ata theksojnë se hidratimi nuk zëvendëson trajtimin apo kontrollet mjekësore.
Kush është më i rrezikuar?
Mjekët theksojnë se rreziku është më i lartë te personat që:
- vuajnë nga diabeti;
- kanë tension të lartë të gjakut;
- kanë histori familjare me sëmundje të veshkave;
- janë në moshë më të madhe;
- kanë obezitet ose sëmundje kardiovaskulare.
Shenjat që nuk duhen neglizhuar
Në fazat më të avancuara mund të shfaqen:
- lodhje e vazhdueshme;
- ënjtje e këmbëve ose fytyrës;
- ndryshime në urinim;
- të përziera;
- presion i lartë i gjakut që vështirë kontrollohet.
Diagnostikimi i hershëm është kyç
Ekspertët rekomandojnë që personat me faktorë rreziku të kryejnë periodikisht analiza të gjakut dhe urinës, pasi diagnostikimi i hershëm mund të ngadalësojë ndjeshëm përparimin e sëmundjes. Trajtimet moderne, përfshirë disa barna të reja për pacientët me diabet dhe sëmundje kronike të veshkave, kanë treguar se mund të mbrojnë funksionin e veshkave kur sëmundja zbulohet në kohë.
